Zapalenie przyzębia – przyczyny, objawy i zapobieganie

Zapalenie przyzębia (periodontitis) jest przewlekłą, powszechnie występującą chorobą, która dotyka większość populacji osób dorosłych. W wyniku zapalenia przyzębia dochodzi do stopniowej utraty struktur anatomicznych otaczających ząb (dziąsła, ozębnej oraz kości). Konsekwencją tego procesu jest utrata zębów. Dlatego zapalenie przyzębia należy leczyć. Chociaż zdecydowanie lepsze jest zapobieganie rozwojowi choroby, dzięki odpowiedniej profilaktyce. Odpowiednia pielęgnacja zębów, prawidłowa higiena jamy ustnej i regularne wizyty u dentysty są niezbędne, by cieszyć się zdrowymi, silnymi zębami przez długie lata.

Zapalenie przyzębia- przyczyny

Zapalenie przyzębia jest schorzeniem wieloczynnikowym. Jego etiologia jest stosunkowo prosta. Podstawową przyczyną rozwoju periodontitis są bakterie występujące w jamie ustnej i kieszonkach przyzębnych, zwłaszcza te tworzące płytkę nazębną. Należą do nich beztlenowe bakterie Gram-ujemne głównie: A. actinomycetemcomitans, T. forsythensis i P. gingivalis. Na rozwój choroby wpływają również: P. intermedia, C. rectus, P. micros, F. nucleatum, E. nodatum, S. intermedius. Jednak licznie występujące bakterie w jamie ustnej, które sprzyjają destrukcji tkanek przyzębia, nie wystarczają do rozwoju choroby. Duże znaczenie ma wzajemna interakcja między korzystną a niekorzystną florą bakteryjną. Odkładająca się płytka bakteryjna wymusza odpowiedź układu immunologicznego. Wówczas rozwijają się stany zapalne dziąseł i stopniowo dochodzi do utraty tkanek przyzębia.

Pomijając nagromadzoną płytkę bakteryjną, która jest najważniejszą przyczyną choroby, na rozwój zapalenia przyzębia mają wpływ również:

 

Zapalenie przyzębia- objawy

U osób z zapaleniem przyzębia można zaobserwować wiele objawów. Część z nich jest typowa dla stanu zapalnego i pacjenci są w stanie samodzielnie je zaobserwować. Są to między innymi: zaczerwienienie dziąseł i ich obrzęk, zwiększona wrażliwość dziąseł na dotyk, krwawienie dziąseł oraz nasilający się ból. Dlatego, jeśli zauważymy u siebie, któryś z tych symptomów należy niezwłocznie udać się do stomatologa. Im szybciej choroba zostanie wykryta, tym metody leczenia będą prostsze. Zmniejszy się także ryzyko wystąpienia powikłań związanych z zapaleniem przyzębia.

W jego wyniku, najogólniej mówiąc, dochodzi do utraty tkanek otaczających ząb. Natomiast podczas badania kieszonek dziąsłowych pojawia się krwawienie, co świadczy o rozwijającym się procesie zapalnym. To właśnie kieszonki dziąsłowe są charakterystycznym objawem zapalenia przyzębia. Stopniowo gromadzący się osad i kamień nazębny prowadzi do pogłębienia się kieszonki dziąsłowej. Wówczas prawidłowo higiena jamy ustnej jest utrudniona, a bakterie bez problemu mogą kolonizować odsłonięte miejsce, nasilając stan zapalny i pogarszając kondycję tkanek przyzębia. Kieszonce dziąsłowej zwykle towarzyszy tkliwość i zaczerwienienie dziąseł, ból zwłaszcza przy opukiwaniu i rozchwianie zębów. Rozwijające się bakterie są przyczyną nieprzyjemnego zapachu, a szyjki zębowe stają się widoczne.

Sposoby na zapalenie przyzębia

Podstawowym sposobem leczenia zapalenia przyzębia jest usuwanie zalegających złogów nazębnej i poddziąsłowej płytki bakteryjnej oraz wygładzenie powierzchni korzeni. Jeśli efekty nie są wystarczające, należy rozważyć poddziąsłowe podawanie antyseptyków i/lub antybiotyków. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów w postaci płynów do płukania, tj. Eludril, i żeli stomatologicznych, które wspomagają leczenie zapalenia przyzębia. Wiele z nich zawiera chlorheksydynę, która jest antyseptykiem. Skutecznie zwalcza bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne, grzyby oraz niektóre wirusy. Poza tym zapobiega odkładaniu się płytki nazębnej i działa przeciwzapalnie. Związek ten znajdziemy w wielu żelach na dziąsła, np. Elugelu, których zadaniem jest poprawić ich kondycję. Płyny do płukania jamy ustnej często zawierają olejki eteryczne o działaniu antyseptycznym i antybakteryjnym. Liczne badania kliniczne potwierdzają ich skuteczność w zmniejszaniu stanu zapalnego dziąseł i hamowaniu odkładania się płytki nazębnej. Skuteczność stosowania płynów znacząco się zwiększa, gdy regularnie nitkujemy i szczotkujemy zęby. Zwłaszcza jeśli będziemy korzystać z pasty do zębów, która ma pozytywnie wpływać na kondycje dziąseł. Gdy powyższe działania nie przyniosą oczekiwanych rezultatów konieczne będzie leczenie chirurgiczne.

 

Zapalenie przyzębia – jak zapobiegać

Mimo że zapalenie przyzębia występuje bardzo często w naszym społeczeństwie, można skutecznie mu zapobiegać. Absolutną podstawą w profilaktyce praktycznie każdej choroby zębów jest odpowiednia ich pielęgnacja. Dokładne szczotkowanie zębów dwa razy dziennie, używanie nici dentystycznych, czyszczenie przestrzeni miedzyzębowych, w których występuje najwięcej bakterii (nicią lub specjalną szczoteczką), stosowanie płynów do płukania jamy ustnej znacząco minimalizuje ryzyko rozwoju zapalenia przyzębia oraz innych chorób zębów. Poza domową pielęgnacją warto także dodatkowo zadbać o stan uzębienia w gabinecie dentystycznym.

Niestety w domowych warunkach całkowite pozbycie się gromadzącej się płytki nazębnej jest niemożliwe. Stomatolog jest w stanie usunąć płytkę oraz kamień nazębny znajdujące się zarówno nad, jak i pod dziąsłami, podczas skalingu (który jest jednym z etapów pełnej higienizacji zębów). Poza tym profesjonalna profilaktyka obejmuje wyleczenie ubytków próchnicowych oraz korektę uzupełnień protetycznych i ortodontycznych, ponieważ zapalenie przyzębia może rozwijać się także pod protezą.

Czy to wszystko, co pomaga w zapobieganiu zapalenia przyzębia? Oczywiście, że nie. Chcąc uniknąć choroby, warto także zminimalizować inne czynniki, które sprzyjają jej wystąpieniu. Mowa tutaj o paleniu tytoniu. Rezygnacja z nałogu znacząco poprawia stan przyzębia i zmniejsza szansę na rozwój periodontitis. Poza tym udowodniono, że zwiększona aktywność fizyczna obniża ryzyko wystąpienia zapalenia przyzębia aż o 13%, zanik kości wyrostka zębodołowego również jest mniejszy. Nie trzeba przy tym wspominać, że aktywność fizyczna jest niezbędna w walce z otyłością, która również jest czynnikiem ryzyka wystąpienie periodontitis.

Zapalenie przyzębia może wystąpić zawsze, nawet jeśli odpowiednio dbamy o nasze zęby. Trzeba jednak pamiętać, że prawidłowa higiena jamy ustnej i profilaktyka dentystyczna pomaga znacząco zmniejszyć prawdopodobieństwo rozwoju choroby. Chcąc utrzymać zęby w dobrej kondycji, należy codziennie, dokładnie myć zęby szczoteczką i przestrzenie międzyzębowe nicią dentystyczną. Warto także chodzić na regularne wizyty u dentysty, ponieważ lekarz podczas rutynowego badania jest w stanie wykryć zapalenie przyzębia w początkowym stadium choroby.

 

Literatura

Opublikowano: 21 grudnia, 2020 (Ost. akt. 8 kwietnia, 2021 )